DENKONDERZOEK

Bestuurders en managers hebben veel op hun bord. Organisaties zijn complexe organismen. Zeker in turbulente periodes zien we veel stellingname: meningen buitelen over elkaar heen. Hoe veel ruimte is er voor kritische reflectie? Voor het nog even niet weten? Voor het jezelf en elkaar bevragen? Voor echte dialoog?

Ingrid Geerts helpt leiders en teams binnen organisaties die het lef hebben te kijken naar de vragen die er voor hun organisatie echt toe doen. Ze begeleidt hen in denkonderzoek. Dit scherpe denken kan worden toegepast bij:

A. Visieontwikkeling

Een organisatievisie is een overkoepelend begrip voor zowel het toekomstbeeld als de basisfilosofie van een organisatie.
Zo’n visie geeft bondig en helder weer:

  • Waarom een organisatie bestaat (hoger doel)
  • Waarvoor een organisatie staat (kernwaarden)
  • Waar een organisatie heengaat (gewaagd doel)
  • Waarin een organisatie uitblinkt (kernkwaliteiten)

Visieontwikkeling heeft het karakter van een ontdekkingsreis, een expeditie. We gaan het nog niet gekende en het nog niet bereikte nader onderzoeken; we weten het nog niet. Dat vraag lef.
Denken en Doen vervult de rol van procesbegeleider en regievoerder bij dit proces. En dus niet die van inhoudelijk expert. Ingrid Geerts begeleidt het proces van reflectie, onderzoeken, kiezen en waarmaken. Een brede en diverse groep wordt betrokken bij de visieontwikkeling. Dit maakt de visie beter, duurzamer en echt ‘van’ de medewerkers van de organisatie.
Aandacht gaat uit naar het ontwikkelen van de visie, maar nadrukkelijk ook naar het waarmaken. Wat is er nodig om de visie tot werkelijkheid te maken?
En hoe blijft de visie, en daarmee ook de organisatie en haar medewerkers, zich in de toekomst verder ontwikkelen?

Wat levert scherp denken bij visieontwikkeling op?

  • Je hebt een weloverwogen en bezielde organisatievisie
  • Je ervaart dat die visie:
    • Richting geeft: kompas is voor het doen en laten
    • Mensen in de organisatie verbindt door gedeelde doelen en waarden
    • Betekenis en energie geeft
  • Je ziet dat de visie staat als een huis en oprecht wordt onderschreven door de leiders en medewerkers van de organisatie
  • Je ziet dat velen in de organisatie geleerd hebben samen te onderzoeken en scherp te denken
B. Het uitdiepen van weerbarstige thema’s

Elke organisatie kent in bepaalde periodes zo haar telkens terugkerende thema’s. Denk bijvoorbeeld aan gelijkwaardigheid in een fusieproces, of aan duurzaamheid of purpose.
Of denk aan de kernwaarden die jouw organisatie voor zichzelf heeft gekozen.
Hoe vaak worden dit soort woorden niet te pas en te onpas gebruikt? Hoe vaak praten mensen niet langs elkaar heen? Men gebruikt hetzelfde woord, maar bedoelt men ook hetzelfde?
Vaak heeft men het vooral over hoe de organisatie invulling zou moeten geven aan betrokkenheid, duurzaamheid, verbinding of gelijkwaardigheid en over hoe vooral niet.

Maar wat is betrokkenheid eigenlijk? En waarom willen we dat? Wat is het belang ervan?
Door gezamenlijk denkonderzoek wordt een veelgebruikt begrip als betrokkenheid van een echte doorleefde lading voorzien. Geen algemene of theoretische duiding van het woord, maar zicht op wat het voor jouw organisatie betekent.
Dat gedeelde inzicht geeft richting aan hoe je vervolgens met elkaar in concreet handelen invulling geeft aan betrokkenheid. Zie hier de krachtige combinatie van Denken en Doen. Ga als leider en als MT staan voor je inzichten en overtuigingen. Laat ze zien door wat je elke dag weer besluit en doet. En weet anderen zo mee weten te krijgen in een waardevolle richting.

Wat levert scherp denken bij weerbarstige thema’s op?

Jij en je team:

  • weten wat dat ene belangrijke begrip voor jullie betekent
  • hebben een gemeenschappelijk antwoord op die voor de organisatie prangende vraag
  • zien hoe dat gedeelde inzicht richting geeft aan jullie keuzes en gedrag
  • durven jezelf en elkaar te bevragen, durven het nog even niet te weten
  • luisteren naar elkaar en begrijpen elkaar beter
  • denken en praten met elkaar, in plaats van tegen elkaar
  • ervaren ruimte voor nieuw denken
C. Ethische dilemma’s

Wat is een ethisch dilemma?

“Door welke hoorn van de aanvallende stier wil je worden gespietst? Dat is de vraag waar je in een dilemma voor staat. Een elegante uitweg is er niet, alle alternatieven hebben serieuze bezwaren. Toch moet je kiezen. In deze keuze komen je waarden of beginselen met elkaar in botsing. Je zult een afweging moeten maken: welk beginsel weegt het zwaarst?”
Uit: Vrije ruimte, filosoferen in organisaties

Een ethisch dilemma gaat over mogen, horen en moeten. Een ethisch dilemma vraagt om een oordeel, een keuze die je kunt verantwoorden. Het vraagt niet om het komen tot ‘het enige juiste oordeel’.
Professionals als artsen en rechters komen regelmatig voor ethische dilemma’s te staan. Maar ook leiders in organisaties kunnen te maken krijgen met een ethisch dilemma, waar zij een besluit in te nemen hebben.

In denkonderzoek over een ethisch dilemma kom je tot een oordeel dat jij kunt verantwoorden en waarmee jij kunt leven. Het vanuit de praktische filosofie ontwikkelde gesprek hierover kent een vaste structuur.

Het gesprek kan 1-op-1 zijn met Ingrid Geerts. Maar vaak heeft het de voorkeur om met een groep mensen het dilemma te verkennen, bijvoorbeeld met een MT. Het samen onderzoeken van een dilemma heeft meerwaarde. Het gaat niet om discussie of debat. Gelijk hebben en het beter weten zijn niet aan de orde. Het beraad is een zoektocht naar datgene wat jij als ‘het juiste’ kunt verdedigen. Op basis daarvan weet je wat je te doen staat.

Wat levert scherp denken bij ethische dilemma’s op? 

  • Je hebt een keuze gemaakt die je kunt verantwoorden, voor jezelf en voor anderen
  • Je ervaart rust omdat je achter die keuze staat
  • Je weet wat je te doen staat
  • Je hebt ervaren hoe zinnig het is om samen met anderen je dilemma te onderzoeken. Hoe het denken van anderen jouw eigen denken scherpt
  • Jij en je collega’s hebben gebouwd aan jullie gezamenlijke referentiekader: hoe wegen wij relevante waarden en principes?
D. Complexe beslissingen

Het is evident dat scherp denken belangrijk is bij het nemen van een complexe beslissing.  Een complex besluit kan betrekking hebben op één van de aspecten die hiervoor zijn toegelicht: op de visie van de organisatie, op een weerbarstig thema en op ethische dilemma’s.
Maar ook in andere gevallen kan het lastig zijn tot een bezield besluit te komen. Tot een keuze die je als leider, team of organisatie kunt verantwoorden, voor jezelf en voor anderen.
Het denkonderzoek begint met de vraag waarom het besluit zo lastig te nemen is. Inzicht daarin bepaalt de richting van het onderzoek. Vaak is het onder de loep nemen van bepaalde opvattingen, waarden of principes aan de orde. Ingrid Geerts luister zorgvuldig naar je, stelt scherpe vragen en helpt je om jezelf kritisch te bevragen. Zodat je tot een weloverwogen en bezield besluit komt.

Afhankelijk van de aard van de beslissing en de omstandigheden kan het denkonderzoek plaatsvinden met een directie- of managementteam of in individuele onderzoeksgesprekken met een bestuurders of manager.

Wat levert scherp denken bij complexe beslissingen op? 

  • Je hebt een besluit genomen dat je kunt verantwoorden, voor jezelf en voor anderen
  • Je ervaart rust omdat je achter het besluit staat
  • Je weet wat je te doen staat

In het geval van gezamenlijk onderzoek:

  • Jij en je collega’s ervaren hoe je gezamenlijk tot een weloverwogen en bezield besluit kunt komen
  • Jullie hebben helderheid over jullie gezamenlijke referentiekader: Wat zijn voor ons relevante waarden en principes en hoe wegen we die?

 

Nu al nieuwsgierig?
Laten we kennismaken!

Laat uw gegevens hieronder achter, dan neem ik zo snel mogelijk contact op.

11 + 7 =